Kontrola trzeźwości pracowników w miejscu pracy

Podstawa prawna:

  • Ustawa z 1.12.2022 r., poz. 240 o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, (t.j. Ustawa z dnia 26.04.1974 r. - Dz. U. 2022 poz. 1510, 1700, 2140);
  • Ustawa z 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 1982, nr 35, poz. 230),
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.

DOKUMENT ZAWIERA:

  • WPROWADZENIE,
  • OBOWIĄZEK INFORMACYJNY,
  • PRZETWARZANIE DANYCH W ZWIĄZKU Z KONTROLĄ TZREŹWOŚCI,
  • PRZECHOWYWANIE DANYCH W WYNIKU PRZEPROWADZONEJ KONTROLI:
kategoria danych podstawa prawna czas przechowywania
Dane dotyczące badania (data, godzina, minuta, wynik kontroli, etc.) art. 221C § 6 k.p. 12 miesięcy od dnia zebrania danych
Dane pracownika, na którego w związku z pozytywnym wynikiem kontroli, nałożona została kara upomnienia, kara nagany albo kara pieniężna art. 22C § 6÷7 k.p.
art. 221e § 2 k.p.
art. 113 k.p. 		do uznania kary za niebyłą – po roku nienagannej pracy
Dane pracownika stanowiące dowód w postepowaniu prowadzonym na podstawie prawa, a pracodawca jest stroną tego postępowania lub powziął wiadomość o wytoczeniu powództwa lub wszczęciu postepowania art. 22C § 8÷9 k.p.
art. 22 1e § 2 k.p. 		do prawomocnego zakończenia postępowania

ZASADY PROWADZENIA KONTROLI:

  • kto może przeprowadzać kontrolę poza pracodawcą,
  • kiedy można przeprowadzić kontrolę trzeźwości (częstotliwość),
  • jakimi urządzeniem przeprowadzać można kontrolę trzeźwości (spektrometria, utlenianie elektrochemiczne),
  • tryb postępowania w sytuacji odmowy przez pracownika poddaniu się kontroli trzeźwości,
  • poddanie pracownika badaniu przez organy uprawnione do przeprowadzenia badania krwi,
  • środki działające podobnie jak alkohol (np. tetrahydrokanabinol, ...)
  • etc.

ZAŁĄCZNIKI DO DOKUMENTU

  • Upoważnienie pracodawcy osoby przeprowadzającej kontrolę,
  • Protokół z kontroli trzeźwości,
  • Oświadczenie pracownika,
  • Zarządzenie.

Kontrola stanu trzeźwości pracowników dotychczas zaliczana przez Urząd Ochrony Danych Osobowych do danych szczególnej kategorii, została z dniem 21 lutego 2023 roku uregulowana w Kodeksie pracy. Tym samym pracodawcy zyskali podstawę prawna przetwarzania danych pochodzących z badania stanu trzeźwości oraz badania na obecność środków działających podobnie jak alkohol. W związku z tym, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie były wystarczająco gwarancyjne, w związku z tym wprowadzono kontrolę stanu trzeźwości do Kodeksu pracy.

Nowelizacja zapewnia transparentność badań. Każdy pracodawca zobowiązany jest poinformować swoich pracowników o wprowadzeniu zasad prowadzenia kontroli. Należy pamiętać, że prowadzenie badania trzeźwości są badaniami zaliczanymi do kategorii szczególnych danych osobowych.

Kontrola trzeźwości dotyczy nie tylko osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, ale również osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. Art. 221h Kodeksu pracy dopuszcza odpowiednie stosowanie przepisów do pracodawców organizujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. W związku z tym podstawa przeprowadzania kontroli dla tzw. „niepracowników” będzie taka sama jak dla pracowników, a więc art. 221c k.p.

Pracodawca jako Administrator Danych Osobowych (ADO) ma obowiązek przedstawić pracownikom informację o wprowadzenia zasad prowadzenia kontroli trzeźwości pracowników co najmniej na 14 dni przed wdrożeniem dokumentu do praktyki danego podmiotu. Analogiczne zasady obowiązują ADO względem nowego pracownika – w takim przypadku pracodawca powinien przekazać mu taka informację przed dopuszczeniem go do pracy.