Procedura ujawniania nieprawidłowości wewnętrznych i zewnętrznych oraz ochrony sygnalistów

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 roku w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii;
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 roku o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024, poz. 928).

DOKUMENT ZAWIERA: ZGŁOSZENIA WEWNĘTRZNE (w firmie/instytucji)

  • Cel, zakres i przedmiot „Procedury...”,
  • Zasady naruszeń i formy zgłaszania naruszeń,
  • Zasady dot. ochrony prawnej sygnalisty,
  • Zarządzenie w sprawie wdrożenia Procedury ujawniania nieprawidłowości i ochrony sygnalistów,
  • Formularz zgłoszenia,
  • Karta zgłoszenia,
  • Rejestr zgłoszeń,
  • Oświadczenie pracownika,
  • Zobowiązanie do zachowanie poufności,
  • Klauzula informacyjna dot. sygnalisty
  • Lista przykładowych zachowań i praktyk nieakceptowanych podlagających sygnalizacji (zgłoszeniu),
  • Odpowiedzialność karna.
ZGŁOSZENIA ZEWNĘTRZNE (instytucje publiczne)
  • Zgłoszenia przyjmowane przez RPO (Rzecznik Praw Obywatelskich),
  • Organy publiczne (ZUS, PIP, US, KAS, UODO, UOKiK, URE, i inne),
  • Odpowiedzialność karna.

Zgodnie z art. 24 ust. Ustawy podmioty prywatne na rzecz którego pracę zarobkową wykonuje mniej niż 50 osób mogą wdrożyć procedurę zgłoszeń wewnętrznych oraz podejmowania działań następczych.

Zgodnie z art. 8 ust. 9 dyrektywy państwa członkowskie (Polska) mogą zwolnić z obowiązku utworzenia Procedury ujawniania nieprawidłowości i ochrony sygnalisty gminy jeśli liczą one mniej niż 10.000 mieszkańców lub jeśli UG zatrudniają mniej niż 50 pracowników.

W związku z tym do czasu ustanowienia przez polskiego ustawodawcę przepisów implementujących w/w dyrektywę do krajowego porządku prawnego należy przyjąć, że wszystkie jednostki samorządu terytorialnego oraz wszystkie podmioty prawne w sektorze publicznym, w tym podmioty będące własnością lub znajdujące się pod kontrolą tych jednostek zobowiązane są do utworzenia wewnętrznych Procedur zgłaszania naruszeń ich ewidencjonowania oraz podejmowania działań następczych.

Zgodnie z art. 8 ust. 4 rozporządzenia PE i Rady (UE) 2019/1937 z 23.10.2019 wynika, że bez względu na liczbę pracowników podmioty prywatne, do których znajdują zastosowanie przepisy PE i Rady (UE) dotyczące rynku finansowego oraz zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML) mają obowiązek wdrożyć procedurę ujawniania naruszeń i ochrony sygnalisty. Obowiązek posiadania dokumentu, o którym tu mowa wszedł w życie 17.XII.2021r.

oraz
zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 14.06.2024 o ochronie sygnalisty (Dz. U. 2024, poz. 928) próg związany z zatrudnieniem nie ma zastosowania wobec podmiotów wykonujących działalność w zakresie usług, produktów i rynków finansowych oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) – o których mowa w art. 8 ust. 4 rozporządzenia PE.